QR Menü
Ümraniye QR Menü Kurulumu: Tanım, Kapsam ve Veri Yapısı
QR menü, ürünlerin, fiyatların ve açıklamaların karekod aracılığıyla akıllı telefonda görüntülendiği çevrim içi bir menü sistemidir. Karekod, bir internet adresini kare biçimli koyu ve açık modüllerden oluşan bir desene dönüştürür. Kamera bu deseni tanıdığında ekranda bir bağlantı önerisi çıkar; dokunulunca menü sayfası tarayıcıda yüklenir. Kullanıcı tarafında indirilecek program, oluşturulacak hesap ya da girilecek şifre yoktur. Apple cihazlarda 2017’de gelen iOS 11 ile, Android’de ise üretici kamera yazılımları ve Google Lens ile okuma özelliği yerleşik hâle gelmiştir. Sayfadaki bilgiler desene gömülmez, uzak bir sunucudan çekilir. Kod bir kez basılır; içerik ise istendiği kadar düzenlenir ve her düzenleme aynı desen üzerinden görüntülenir.
Sistemin temelinde katmanlı bir veri modeli bulunur. Kayıtlar lokasyon, menü, kategori, ürün ve seçenek düzeyinde birbirine bağlanır. Lokasyon kaydı adres, çalışma saati ve para birimi bilgisini taşır. Kategori kaydında başlık, kapak görseli ve gösterim sırası yer alır. Ürün tablosu ad, tarif özeti, birim fiyat, fotoğraf, içerik etiketleri, aktif ya da pasif durumu ve her dil için çeviri sütunlarını içerir. Tek ürünün yarım ve tam porsiyon ya da 33 cl ve 50 cl gibi biçimleri varyant olarak eklenir. Sos, ekstra peynir veya pişirme derecesi gibi tercihler ek fiyatlı seçenek grubunda tutulur. Bu ayrıştırma, şubeye özgü fiyatlamayı ve verinin başka sistemlere aktarılmasını kolaylaştırır.
Ümraniye’deki restoran, pastane, kafeterya ve otel gibi işletmelerde Ümraniye QR menü çalışması aynı kapsamla ele alınır. Teslim edilen temel parçalar şunlardır: telefona uyumlu menü arayüzü, şifreli giriş yapılan yönetim paneli, her masa ve nokta için kod dosyaları, baskı şablonu ve panel kullanım rehberi. Arayüz, işletmenin logo, renk ve yazı tipi tercihlerine göre düzenlenir. Sipariş alma, ödeme sayfası ve servis çağrısı gibi parçalar modüler yapıdadır; ihtiyaç duyulmayan modül kurulmaz ve maliyete eklenmez. Menü, işletmenin mevcut alan adında bir alt klasör ya da menu ön ekiyle açılan bir alt alan adı olarak yayınlanabilir. Ayrı bir alan adı tercih edildiğinde tescil işletme adına yapılır.
Menü Panelinde Fiyat Güncelleme, Zamanlama ve Kullanıcı Rolleri
Panel, oturum açılan her cihazın tarayıcısında çalışır; masaüstü yazılım kurulmaz. Ürün kartında fiyat alanı değiştirilip kaydedildiğinde yeni tutar birkaç saniye içinde menüde görünür. Toplu fiyat aracında kategori, şube veya bütün liste işaretlenir; değişiklik yüzde oranı veya TL tutarı olarak uygulanır, sonuçlar en yakın 5 ya da 10 liraya yuvarlanabilir. Kaydetmeden önce eski ve yeni fiyatlar yan yana tabloda gösterilir. Fiyat geçmişi saklandığı için önceki tutarlar ürün kartından izlenebilir. Fiyat gösteriminin güncel kalması için sayfada son değişiklik tarihi yer alabilir. Kasada uygulanan tutar ile menüde yazan tutarın aynı kaynaktan gelmesi farkları önler. Fiyat bildirimiyle ilgili kuralları izlemek işletmenin sorumluluğundadır; panel, teknik bir araç olarak bu güncelliği kolaylaştırır.
Zamanlama özelliği, ürünlerin ve kategorilerin görünürlüğünü saat ve gün bazında açıp kapatır. Sabah kahvaltı tabakları, öğlen iş menüsü, akşam saatlerinde ise ana yemek grupları gösterilecek şekilde kural yazılabilir. Resmî tatil ya da özel gün listeleri tarih aralığıyla önceden tanımlanır ve süre dolunca kendiliğinden kalkar. Bu kurallar her şube için ayrıca yazılabilir. Stok bitince kullanılan tükendi işareti ürünü kaldırmaz; kartın üzerine görünür bir ibare koyar ve sipariş modülü açıksa sepete eklenmesini engeller. İşaret, panelin hızlı erişim listesinden tek tıkla değiştirilir. Gün sonunda tüm işaretlerin otomatik sıfırlanması seçeneği de bulunur; böylece ertesi gün liste eksiksiz açılır ve personelin işaretleri tek tek kaldırması gerekmez.
Birden çok kişinin panele girdiği yapılarda rol tabanlı yetkilendirme kullanılır. Sahip rolü tüm ayarlara, kullanıcı ekleme ve silme işlemlerine erişir. Şube müdürü yalnızca bağlı olduğu lokasyonun ürün, fiyat ve stok bilgilerini düzenler. İçerik görevlisi metin, fotoğraf ve çeviri alanlarında çalışır ancak fiyatlara dokunamaz. Kasiyer ya da servis personeline sadece tükendi işaretini değiştirme izni verilebilir. Her oturum açma işlemi ve her kayıt değişikliği tarih, saat ve kullanıcı bilgisiyle günlüğe yazılır. Yanlış girilen bir veri bu kayıttan bulunur ve önceki değerine döndürülür. Belirli bir süre işlem yapılmayan oturumlar kendiliğinden kapanır. Hesaplarda iki adımlı doğrulama ile güçlü şifre kuralı açılabilir; ayrılan çalışanın hesabı silinmeden pasif duruma alınır.
Karekod Üretimi, Masa Kodları ve Baskı Gereksinimleri
Kod üretiminde iki yöntem bulunur. Statik karekod, menü sayfasının tam adresini desene kalıcı olarak işler. Ek sunucu gerektirmez, ancak adres değişirse basılı kod eski sayfaya gider. Dinamik karekod desende kısa bir ara adres saklar; bu ara adımın vardığı yer sonradan güncellenebilir. Okutma kayıtları bu ara adımda tutulduğu için ölçüm imkânı da dinamik kodla gelir. Yönlendirme katmanının işletmeye ait alan adında çalışması gerekir. Aylık ücretli harici üreticiler kullanıldığında ödeme kesilince kodlar devre dışı kalabilir. Tek şube, sabit adres ve ölçüm ihtiyacı olmayan durumlarda statik kod yeterlidir; çok noktalı ve kampanya yürüten yapılarda dinamik kod tercih edilir. Her iki türde de okunabilirlik aynı baskı kurallarına bağlıdır.
Kodlar kullanım yerine göre gruplanır. Masa grubu, adresin sonuna masa ya da bölge numarası ekler; teras, salon ve bahçe gibi alanlar ayrı ön ekle ayrılabilir. Bu bilgi sipariş ve çağrı modüllerinde talebin kaynağını belirler; desenin altına masa numarası okunaklı biçimde yazılır. Şube grubu, aynı markanın farklı lokasyonlarına kendi fiyatlarını, çalışma saatlerini ve stok durumunu getirir. Paket servis grubu teslimat kutusu, sipariş fişi, el ilanı ve sosyal medya görsellerinde kullanılır; okutan kişiyi eve teslim menüsüne ya da sipariş hattına götürür. Masa sayısı yüksek olan işletmeler için kodlar numaralandırılmış tek bir PDF dosyasında ya da her biri ayrı dosya olacak biçimde ZIP arşiviyle hazırlanır.
Baskı dosyası hazırlanırken boyut, kontrast, sessiz bölge ve hata düzeltme düzeyi birlikte değerlendirilir. Kodun bir kenarı masa kartında 3 cm’den küçük tutulmaz; uzak okutma noktalarında kenar uzunluğu mesafenin onda biri kadar seçilir. Desen ile zemin arasında belirgin ton farkı aranır, koyu desen açık zemine gelir. Renkli kodlarda okunabilirlik test baskısıyla doğrulanır. Sessiz bölge, desenin dört yanında dört modül genişliğinde boş bırakılan alandır ve okuyucunun kodun sınırını bulmasını sağlar. Hata düzeltme dört düzeyde (L, M, Q, H) ayarlanır; logo eklenen ya da yıpranma ihtimali olan kartlarda yüzde 30 kayba dayanabilen H düzeyi kullanılır. Teslimde SVG ve yüksek çözünürlüklü PDF verilir.
Alerjen Bilgisi, Dil ve Para Birimi Ayarları ile Sayfa Hızı
İçerik bilgisi ürün tablosunda etiket ilişkisiyle saklanır. Gıda mevzuatlarında sık geçen 14 alerjen grubu panelde işaretlenebilir seçenekler olarak sunulur; bunların arasında gluten, süt, yumurta, susam, yer fıstığı, soya, kabuklu deniz ürünleri ve sülfit yer alır. Ayrıca vegan, vejetaryen, şekersiz, glutensiz ve acı seviyesi gibi beslenme etiketleri tanımlanır. Etiketler menüde küçük simgeler ve yanında kısa metinle görünür; renk ayırt etmekte zorlanan kullanıcılar için yalnızca renk farkına dayanılmaz. Liste başındaki filtre seçildiğinde ilgili alerjeni içeren ürünler gizlenir. Etiketler ürün listesinde birden çok ürüne topluca da atanabilir. Etiket bilgisinin tarif değişikliklerine göre güncellenmesi mutfak sorumlusunun onayıyla yapılır. Ortak üretim alanında oluşabilecek iz miktarları için sabit bir bilgi notu eklenir.
Dil desteği alan bazında kurulur: her ürün adı, açıklama, kategori başlığı ve arayüz düğmesi için ayrı çeviri satırı bulunur. Varsayılan dil Türkçedir; İngilizce, Arapça, Farsça, Rusça ve Almanca sık eklenen seçeneklerdir. İlk açılışta tarayıcının Accept-Language başlığı okunur, ziyaretçi sağ üstteki dil kodu menüsüyle seçim yapar ve tercih tarayıcıda hatırlanır. Arapça ve Farsça açıldığında arayüz sağdan sola düzene geçer. Çeviri girilmemiş alanlarda varsayılan metin görünür. Çeviri metinleri tablo dosyasıyla topluca içe aktarılabilir. Para birimi ayarında ürünün kayıtlı fiyatı lira cinsindendir; dolar, euro veya sterlin karşılığı elle girilen ya da günlük çekilen kurla hesaplanır. Ödemenin alındığı para birimi ve kurun tarihi sayfada not olarak belirtilir.
QR menünün açılış hızı, sayfanın boyutuna ve sunucu yanıt süresine bağlıdır. Sayfa gereksiz betik ve yazı tipi dosyalarından arındırılır; ilk yükleme hedefi 300-500 KB aralığıdır. Fotoğraflar sisteme yüklenirken otomatik olarak WebP’ye çevrilir, en boy oranı sabitlenir ve 400 ile 800 piksel gibi iki genişlikte saklanır. Görüş alanına henüz girmemiş fotoğraflar tembel yükleme (lazy loading) yöntemiyle sonradan istenir. CSS, JavaScript ve görseller için uzun süreli Cache-Control başlığı tanımlanır; dosya adına eklenen sürüm numarası değişiklik olduğunda önbelleği yeniler. Sunucuda HTTP/2 ve Brotli ya da Gzip sıkıştırması açılır; sayfa bir içerik dağıtım ağı (CDN) üzerinden de sunulabilir. Teslimden önce LCP ve CLS (sayfa düzenindeki kayma) değerleri mobil ölçümle raporlanır.
İsteğe Bağlı Modüller, Raporlama, Mülkiyet ve Devreye Alma Süreci
Temel menüye eklenebilen dört modül bulunur. Servis çağrısı modülünde masadaki düğme, kod adresinden gelen masa numarasıyla birlikte personel ekranına sesli uyarı düşürür; su, hesap ya da garson talebi ayrı seçenek olarak sunulabilir. Sipariş modülünde ürün seçimi, mutfağa not yazma ve onay ekranı bulunur; kesinleşen siparişler mutfak ekranına, termal yazıcıya ya da uyumlu bir POS sistemine aktarılır. WhatsApp modülü sepeti hazır metin hâline getirip wa.me bağlantısıyla işletme hattına gönderir. Google İşletme Profili’nde restoran ve kafe kategorilerine açık olan menü bağlantısı alanı, sayfanın adresiyle doldurulur; profil ile karekodlu menü aynı veriyi gösterdiği için fiyat farkı oluşmaz. Modüller birbirinden bağımsızdır; biri açılırken diğerleri kapalı kalabilir.
Raporlama ekranında her kodun okutma adedi, ziyaretlerin saat ve güne göre yoğunluğu, kategori ve ürün bazında görüntülenme sıralaması, dil tercihleri ve cihaz türü yer alır. Ölçüm çerez gerektirmeyen anonim sayaçlarla yapılır; ad, telefon ya da konum gibi kişisel bilgi kaydedilmez. Raporlar seçilen tarih aralığı için Excel uyumlu dosya olarak dışa alınır ve menüde hangi ürünün öne çıkarılacağına karar verirken kullanılır. Mülkiyet konusunda alan adı tescili işletme adına yapılır, sunucu ve panel yönetici hesapları teslim edilir. Menü kayıtları ve fotoğraflar her zaman dışarı alınabilir. Kodların hedefi işletmeye ait adres olduğundan farklı bir hizmet sağlayıcıya geçişte basılı kartlar değişmez ve dijital menü kesintisiz yayında kalır.
QR menü devreye alma süreci sekiz aşamada ilerler. İlk olarak menü dosyası, fiyat listesi ve görseller işletmeden teslim alınır. Ardından ürünler kategori, varyant ve seçenek yapısına ayrılır. Üçüncü aşamada arayüz renk ve logo ayarlarıyla hazırlanır. Dördüncü aşamada veriler panele aktarılır, çeviriler ve alerjen etiketleri girilir. Beşinci aşamada kodlar masa, şube ve paket grupları için üretilir. Altıncı aşamada deneme baskısı farklı marka telefonlarla, değişik mesafe ve ışıkta okutulur. Yedinci aşamada panel eğitimi verilir ve yetki hesapları açılır. Son aşamada yayın başlar, ilk hafta hata kayıtları izlenir. Takvimi ve bütçeyi ürün adedi, dil sayısı, fotoğraf çekimi, lokasyon sayısı ve modül seçimi belirler.